Waarom horen niet hetzelfde is als luisteren: De weg naar verbinding
Wist je dat je oren dag en nacht openstaan, maar dat je brein beslist wat er écht binnenkomt? Er is een essentieel verschil tussen horen en luisteren. Waar horen een passief fysiologisch proces is, is luisteren een actief proces in samenwerking met het brein, waarbij het belangrijk is wat er gebeurt met de informatie die het oor naar het brein stuurt.
De psyche als filter
Volgens de bevindingen van Dr. Alfred Tomatis horen we alleen wat we wíllen horen. Onze psyche stuurt dit onbewust aan. Wanneer we besluiten om doelgericht te luisteren, bevordert dit onze aandacht en keren we ons bewust naar de ander toe.
Voor mensen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) is deze stap vaak een uitdaging. Sociale interactie en communicatie verlopen moeizaam, wat veel energie vraagt.
Autisme: De uitdaging van 'Niet-luisteren'
Binnen het autisme-spectrum is er vaak sprake van een sterke vorm van 'niet-luisteren'. Dit is geen onwil, maar een onvermogen van het systeem om:
- Informatie correct te filteren.
- De wens tot communicatie te activeren.
- Sociale interactie aan te gaan zonder dat dit uitputtend is.
Tomatis & Autisme
De Tomatis-methode biedt een krachtige ondersteuning:
- Aanwakkeren van de wens tot communicatie: De training nodigt de psyche uit om weer te willen communiceren.
- Ontwikkeling van vaardigheden: Door directe stimulatie van de taalgebieden in de hersenen verbeteren de communicatievaardigheden.
- Rust en regulatie: Het filtersysteem in het oor wordt hersteld, waardoor overprikkeling afneemt en het zenuwstelsel tot rust komt.
- Weer Oer-vertrouwen: luisteren naar de moederstem betekent basisvaardigheden aanvullen, nieuwe verbindingen aanmaken in het brein, en herstel van het oer-vertrouwen.
Lichaamstaal en evenwicht: communicatie is meer dan woorden alleen
Ons evenwichtsorgaan wordt ook wel het ‘oor van het lichaam’ genoemd. Alles wat met onze houding en lichaamstaal te maken heeft, wordt door dit orgaan aangestuurd. Daarom speelt het een cruciale rol in de niet-verbale communicatie, die zo essentieel is bij sociale interacties.
Tijdens de luistertraining trainen we intensief het evenwichtsorgaan. Hierdoor verbeteren niet alleen de luistervaardigheden, maar ook de fysieke houding en de lichaamstaal.
Harmonie tussen 'Ik' en 'De Omgeving'
Een uniek aspect van de Tomatis-methode is de balans tussen horen via:
- Beengeleiding (Het 'Ik'): Hoe we onszelf waarnemen.
- Luchtgeleiding (De Omgeving): Hoe we de buitenwereld binnenlaten.
- Resultaat: Door deze twee op elkaar af te stemmen, vermindert de interne spanning en ontstaat er een nieuwe, gezondere interactie met de omgeving.
Dit afstemmen gebeurt door de bijzondere koptelefoon die gebruikt wordt bij de luistertrainingen, waarbij je de klank hoort via de oren (=luchtgeleiding), en ook via een speciale botvibrator die de klank doorgeeft aan de schedel (=beengeleiding)